Vind een auteur

Zoek op naam

Hannemieke Stamperius

Hannemieke Stamperius - beter bekend als Hannes Meinkema - is op 12 september 1943 geboren in Tiel als dochter van ouders die in het verzet zaten en derhalve niet konden trouwen. Na het gymnasium haalde ze cum laude in Utrecht haar doctoraal Nederlands en daarna idem Algemene Literatuurwetenschap, en in 1977 promoveerde ze als literatuurtheoretica cum laude op een later bekroond proefschrift op het gebied van de poëzietheorie, met de titel Marsmans 'Verzen': toetsing van een ergocentrisch interpretatiemodel.

In 1974 verscheen onder het pseudoniem Hannes Meinkema (min of meer een anagram van 'Hannemieke') haar literaire debuut De maaneter en met haar tweede roman en derde boek En dan is er koffie uit 1976 was haar naam gevestigd. Nog steeds is dit hèt boek over de tijdgeest van de roemruchte jaren zeventig. Het vrije hippieleven met zijn drugs en driehoeksverhoudingen, generatiekloven, burgerlijkheid en antiburgerlijkheid, vrouwenonderdrukking - het staat er allemaal in. Meinkema is zich sinds haar ingewikkelde academische carrière altijd scherp bewust geweest van man-vrouwverhoudingen en die vormen dan ook een belangrijk thema in haar vroege werk. Zozeer dat ze bekend is geworden als feministisch schrijfster.
In 1978 richtte ze Chrysallis op, halfjaarlijks tijdschrift voor literatuur en kunst, waarin vrouwen voorrang hadden. Het bleef, met medewerking van Liesbeth Brandt Corstius, Hanneke van Buuren, Ethel Portnoy en Esselien 't Hart, bestaan tot 1981.
Daarnaast schreef ze vele artikelen en twee boeken op  het gebied van literatuurwetenschap, vrouwen en literatuur voor  vaktijdschriften, kranten en tijdschriften als Opzij en De Tijd en boekrecensies voor NRC Handelsblad. Naast haar eigen literaire werk heeft ze een twintigtal bloemlezingen samengesteld met verhalen van en over vrouwen, maar ook een bundel teksten over de Wadden en een bloemlezing met proza en poëzie uit de Nederlandse literatuur over God. Ook heeft ze nieuwe edities gemaakt van werk van een aantal Nederlandse en buitenlandse auteurs waaronder Betje Wolff en Aagje Deken, en Vita Sackville West. Bovendien schreef ze, onder haar eigen naam, een aantal kinderboeken.

Naast de positie van de vrouw zijn belangrijke, vaak terugkerende thema's in Meinkema's werk familierelaties (en de moeder-dochterrelatie in het bijzonder en van beide kanten bezien), relatieproblemen, onrecht en de pijn die mensen elkaar doen. Vaak was zij de eerste die een bepaald thema in onze literatuur ter sprake bracht. Nadat ze een proefproces tegen de adoptiewet had  aangespannen, was Stamperius de eerste alleenstaande ouder van Nederland die een kind mocht adopteren (zie Moeders kindje. Over het verlangen.)

In 1989 kreeg ze de Annie Romein-Verschoorprijs. Het juryrapport schrijft onder meer: "Vrijwel altijd beschrijft Meinkema de ervaringen van haar personages vanuit hun eigen optiek; mede daardoor schrijft ze proza dat emotioneel sterk geladen is en tot identificatie dwingt. Deze emotionele complexiteit is een wezenskenmerk van Meinkema's oeuvre. Haar werk laat zich op verschillende niveau's lezen. Doordat zij niet moeiteloos met haar techniek koketteert, zijn haar verhalen en romans toegankelijk voor iedereen, terwijl ze voor de ervaren lezer onder de oppervlakte dikwijls complexe verrassingen bevatten. Wie het Nederlandse boekenaanbod van de laatste jaren bekijkt, kan niet anders dan concluderen dat Hannes Meinkema daarmee voor andere auteurs de weg heeft vrijgemaakt om dezelfde thema's te behandelen." 

Dankzij vele zich tegen het feminisme afzettende critici heeft het lang geduurd voordat haar literaire kwaliteiten algemeen erkenning kregen. Haar boeken beleefden echter herdruk na herdruk en van En dan is er koffie werden 100.000 exemplaren verkocht. 

In 2000 werd haar vanwege haar verdiensten voor de literatuur een levenslang eregeld toegekend door het Fonds voor de Letteren.

Sinds 1997 is er echter een nieuwe gedaante van Meinkema opgedoken, Justa Abbing, in een nieuw genre: de misdaadroman. In de Justa Abbing-boeken is de hoofdrol weggelegd voor de schrijfster Justa van Randwijck, die publiceert onder het pseudoniem... Justa Abbing. In 2004 is het vierde deel  verschenen, Man en vader, en gezien de populariteit die het spannende boek de laatste jaren in Nederland geniet, kan Hannemieke Stamperius onder dit alias, naast dat van Meinkema uiteraard, nog wel even voort.

De laatste jaren interesseert Stamperius zich meer en meer voor theologie. Ook over dit onderwerp schreef zij artikelen in vaktijdschriften; ze stelde een verzamelbundel samen en schreef een reeks columns die op de website van de Ikon zijn verschenen. Haar Kleine theologie voor leken en ongelovigen verscheen in 2005 bij Ten Have. De nieuwste roman van Stamperius De heiligwording van Berthe Ploos verscheen in 2007.

Boeken van Hannemieke Stamperius

De heiligwording van Berthe Ploos
Berthe Ploos is als baby te vondeling gelegd en vervolgens opgegroeid in een rooms-katholiek kindertehuis. Na haar studie leidt ze steeds meer een teruggetrokken bestaan, in een voormalige fietsenkelder die vol staat met boeken. Tussen heiligen, ketters...
Meer informatie